SİSMOLOJİ ve DEPREM

bilimi demektir. Günümüzde sismoloji çok farklı alanlarda faaliyetler göstermektedir. Bu faaliyetlerin amacı;

sismoloji

1-    Deprem dalgalarını kaydetmek,

2-    Bu kayıtları kullanarak dalgaların yerküre içerisinde ne şekilde yayıldıklarını ortaya çıkarmak,

3-    Deprem dalgaları kullanarak yerküre yapısını ortaya çıkarmak,

4-    Depremin büyüklüğü ile ilgili gerekli parametreleri belirlemek,

5-    Deprem kaynağının mekanizmasını ortaya çıkarmak,

6-    Depremin önceden kestirilmesi için gerekli çalışmalar yapmak,

7-    Deprem zararlarını en aza indirgemektir

 

Yerküre içindeki bir kaynaktan ani olarak çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamı ve yeryüzünü sarsma olayına deprem denir. Başka bir deyişle, yer altındaki bir noktadan çıkan enerjinin şeklinde yayılması ve bu dalgaların geçtikleri ortamları sarsması olayına deprem adı verilir.

 

 

Yeraltındaki bir noktadan çıkan enerjinin küresel şekilde yayıldığı gösterilmektedir. Deprem oluştuğu yere odak adı verilir. Odak noktası yerin içinde depremin enerjisinin ortaya çıktığı noktadır. Bu noktaya odak noktası (Hiposantr) veya de denir.

 

Gerçekte, enerjinin ortaya çıktığı yer bir nokta olmayıp bir alandır, fakat pratik uygulamalarda nokta olarak kabul edilmektedir. Odak noktasına en yakın olan yer üzerindeki noktadır. Burası aynı zamanda depremin en çok hasar yaptığı veya en kuvvetli olarak hissedildiği noktadır. Odak noktasının yeryüzündeki izdüşüm noktasına veya adı verilir.

 

Aslında bu, bir noktadan çok bir alandır. Depremin dış merkez alanı depremin şiddetine bağlı olarak çeşitli büyüklüklerde olabilir. Bazen büyük bir depremin odak noktasının boyutları yüzlerce kilometreyle de belirlenebilir. Bu nedenle Episantr Bölgesi ya da Episantr Alanı olarak tanımlama yapılması gerçeğe daha yakın bir tanımlama olacaktır.  Depremde enerjinin açığa çıktığı noktanın yeryüzünden en kısa uzaklığı, depremin odak derinliği olarak adlandırılır.

bir deprem bölgesinin şekli

Depremler değişik şekillerde sınıflandırılabilir;

A – Oluş mekanizmalarına göre ;

Sismolojinin ilgi alanına giren tektonik depremlerdir. Sismoloji bu depremleri inceleyerek; depremlerin yerini, parametrelerini ve oluşum mekanizmasını çözmeye çalışır.

B – Derinliklerine göre

  • Sığ depremler (0-70 km)
  • Orta derin depremler (70-300 km)
  • Derin depremler (300-700 km)

C – Episantr uzaklığına göre

  • ∆=1-10° Lokal (yerel)
  • ∆=10°-20° Orta alan
  • ∆>20° Telesismik (Uzak alan depremler)

Burada, ∆; episantr uzaklığını göstermekte olup, 1° yaklaşık 111.111 km ye karşılık gelmektedir.

D – Büyüklüğüne göre

  • Çok çok şiddetli ( M³0 )
  • Çok şiddetli ( 7.0£M<8.0)
  • Şiddetli ( 6.0£ M <7.0 )
  • Orta şiddetli ( 5.0£ M < 7.0 )
  • Hafif şiddetli ( 4.0£ M<5.0 )
  • Çok hafif Şiddetli ( 3.0£M<4 )
  • Çok çok hafif şiddetli ( M<3.0)

Burada, M; depremin magnitüdünü yani aletsel büyüklüğünü göstermektedir.

Bir depremin parametreleri 

  • Oluş zamanı
  • Episantr (Dış Merkez), hiposantr (İç Merkez)
  • Derinlik
  • Büyüklük () şeklinde sıralanabilir.

Bir önceki yazımız olan Levhaların birbirlerine sürtünerek hareket etmesi başlıklı makalemizde , ve hakkında bilgiler verilmektedir.

Bunları da beğenebilirsin Yazarın diğer kitapları

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.